Vive la revolution?
Vandaag, tot op de dag nauwkeurig, is het 40 jaar geleden dat Che Guevara werd geëxecuteerd door het Boliviaanse leger. Een leven als guerillastrijder en idealist eindigt, een onsterfelijkheid als icoon van rebellie begint. Nu, 40 jaar later, is het moeilijk zijn beeldtenis te ontlopen: van t-shirt tot portemonnee en van mok tot horloge, "vive la revolution!" heeft zich als spreuk én als afbeelding diep in ons collectieve onderbewustzijn genesteld. Zijn beeldtenis dragen is een statement, dat staat voor tegendraadsheid en idealen; hij is tot een madonna met een baret verworden. Hij kwam op voor de armen, de zieken en de minderbedeelden in Latijns Amerika. Hij verzaakte nimmer zijn eigen ideologie en leefde voor de strijd die zou moeten verwezenlijken wat hij dacht dat goed was voor de mensen. Maar in die laatste zin weerklinkt een tegenstrijdigheid: de woorden strijd en wat goed is voor de mensen gaan zelden goed samen en ook dit geval is geen uitzondering.
Wanneer je een beetje rondzoekt op het internet is het niet moeilijk om snel bevestiging te vinden van het feit, dat de meeste mensen het icoon Guevara omarmen zonder écht te weten waar hij voor stond en wat hij zoal gedaan heeft in zijn leven. Zo las ik een werkstuk van een middelbare scholier, die onderzocht heeft wíe die man nu eigenlijk precies was omdat zowel hij als zijn klasgenoten eigenlijk niet zo goed wisten wat er nu toch te doen was om deze man. En zoals zovelen kwam hij uit op de held Guevara: hij kwam op voor de armen, heeft altijd zijn woord en idealen behouden, heeft er zelfs voor gevochten en is er uiteindelijk ook voor gestorven. In dit opzicht heeft de jonge auteur van dit werkstuk gelijk; daar valt niets aan af te doen. Hetgeen mij echter benauwd, is de bizar grote hoeveelheid mensen die het hierbij laat: Ché is een held, een voorbeeld, een idool. Waarom staan er zo weinig mensen stil bij wát die idealen nu precies waren en wát hij precies allemaal heeft gedaan om ze ten uitvoer te brengen? Wanneer je Hét zwart-witte plaatje niet laat voor wat het is, maar inkleurt en van meerdere kanten bekijkt, veranderd het beeld. Met zo'n 180 graden, om precies te zijn.
Het is niet dát hij een revolutie wilde, het is de maníer waarop hij deze wilde. Hij geloofde zo heilig in zijn ideeën dat hij voor de uitvoering ervan absoluut níets schuwde en hij leefde volgens het concept "Those who are not with me, are against me". Na zijn geliefde Cubaanse revolutie, waarbij Fidel Castro de macht greep, werd hij het hoofd van de gevangenis 'La Cabana' en, náást gevangisdirecteur, ook de actiefste beul van dit gevang. In deze dagen werden vele Cubanen 'berecht', tekende onze Ché vele doodvonnissen en voerde zijn vonnissen, naar verluid, graag ook zelf uit. Bevestigd is dat deze man minimaal 160 cubanen zelf om het leven heeft gebracht; over het algemeen wordt aangenomen dat er zo'n 500 tot 600 mensen aan de handen van deze man zijn gestorven. Ché zou zelf tegenover een cubaanse journalist hebben gezegd dat hij 1897 doodvonnissen had getekend. Zijn eigen woorden hierover, o.a. opgetekend in zijn dagboeken en zijn boek Guerilla Warfare (La guerre de guérilla):
"To send men to the firing squad, judicial proof is unnecessary. These procedures are an archaic bourgeois detail. This is a revolution! And a revolutionary must become a cold killing machine motivated by pure hate."
"We will make our hearts cruel, hard, and immovable ... we will not quiver at the sight of a sea of enemy blood. Without mercy, without sparing, we will kill our enemies in scores of thousands; let them drown themselves in their own blood! Let there be floods of the blood of the bourgeois - more blood, as much as possible."
De mensen die werden geëxecuteerd waren over het algemeen tegenstanders van het nieuwe regime. Op een gegeven moment is de beul Guevara zijn veroordeelden zelfs gaan knevelen voordat hij hen ter dood bracht, omdat hij het afschuwelijk vond dat veel van hen "Vive Cuba libre!" schreeuwden vlak voordat zij de kogel kregen. Daarnaast zou Ché in deze periode nog een aantal andere hobby's hebben gehad, waaronder het uit bed lichten van gevangenen, om hen vervolgens tegen de muur te plaatsen, hen te 'beschieten' met lege kogelhulzen en hen daarna weer in de cel te stoppen. Ook het doorsnijden van de kelen van slapende gevangenen zou een bezigheid van hem zijn geweest. Later is hij uitgezonden op 'revolutionaire missies' uit naam van Cuba, waarbij hij eerst in Kongo en later in Bolivia een revolutionaire voet aan de grond probeerde te krijgen. In beide gevallen is dit mislukt; in Bolivia werd hij uiteindelijk verraden door een deserteur en gefusilleerd door het Boliviaanse leger. Er wordt overigens gefluisterd dat Fidel Castro zelf wel érg was gebaat bij de dood van Guevara (hij was immers de enige die hem zijn macht nog zou kunnen ontnemen) en dat Ché dan ook niet voor niets op deze missies is gezonden. Hoe dan ook, Ché wordt tot op de dag van vandaag door velen, met name Cubanen, geháát.
Feit is in elk geval, dat Ché, de held, lang niet zo'n geweldig en briljant persoon was als nu door veel mensen wordt aangenomen. Het was een charismatische en knappe man die door zijn volledige overtuiging van zijn eigen denkbeelden is uitgegroeid tot een on-uitroeibaar icoon. Mijn probleem met het icoon Guevara is zeker niet, dat hij het slécht voor had met de mensen. Nee, ik ben er zelfs van overtuigd dat hij álles dat hij deed oprecht deed om de wereld beter te maken voor anderen. Mijn probleem is vooral dat ook hij, net als zo vele anderen, ten prooi is gevallen aan datgene, dat dictators tot dictators maakt: de overtuiging dat zíjn denkbeeld het enige juiste was en de hieruit voortvloeiende conclusie dat het daarom terecht was andere mensen tot het volgen hiervan te dwingen.
Desnoods tot de dood erop volgt..
N.B.: Dit stuk heb ik reeds in de loop van afgelopen week en dit weekend geschreven; vandaag heb ik slechts het één en ander bijgeschaafd en op de 'post-knop' gedrukt. Dan is het nu weer tijd voor mij om verder te gaan met uitzieken (de huisarts was zojuist onverbiddelijk: een griepvirus heeft mij in zijn greep en naast wat medicijnen tegen de keelontsteking is uitzieken op dit moment mijn devies 
).
Ik wist zelf ook nooit wie Ché Guevara precies was.
Door dit stuk van jou nu wel…
Thanx voor deze les geschiedenis!
Succes met uitzieken! Met mij lijkt het elke dag iets beter te gaan. Gister hele dag op de bank ipv bed, en vandaag hele dag aangekleed!
Hopelijk gaat het vanaf alleen maar beter…
Dikke kus!
Erica - 08 Oktober '07 - 21:39
Ik wist dat die Che niet zo’n leuke held was als velen denken/aannemen dat hij was. Goed dat je dit gelogd hebt Annibal!Mieke (URL) - 09 Oktober '07 - 08:38
Hihi, dit komt eigenlijk behoorlijk overeen met wat ik ook meestal beweer: MACHT CORRUMPEERT! Maakt niet uit in wat voor positie of vorm je het ook hebt, zodra je in de greep bent geraakt van je eigen beslisbevoegdheid, dan sla je er in door en vergeet je waar je vroeger stond… of dat nou gaat om corrupte politici met ineens vergeten idealen of ambtelijke controllers die er ineens met de kas vandoor gaan… de priester als vertrouwenspersoon die het ineens met kleine jongetjes doet of de steenrijke, maar oliedomme, profvoetballer die de wereld ineens aan zijn voeten heeft… het blijft een menselijk trekjeGelukkig ben ik zo nuchter dat ik niet geloof in ‘Een Verlosser’ of ‘De Waarheid’.. laat staan dat ik dus ooit iemand intens zal vereren of inconiseren… maar het is blijkbaar ook erg menselijk dat je je uiteindelijk wel overgeeft aan ‘Een Leider’... Raar volkje, die mensen
Jeff (URL) - 09 Oktober '07 - 10:50
Inderdaad, sommige mensen worden beschouwd als een held, terwijl ze in feite crimineel zijn.Vedat (URL) - 09 Oktober '07 - 12:53
@ Erica: Het is ook wel heel raar: je komt van alles van hem tegen, maar om er precíes achter te komen wie hij was en wat hij heeft gedaan moet je zoeken..Moet idd nog steeds uitzieken helaas, maar het komt zeker goed :) Kus!
@ Mieke: Thnx
Vond het terecht om eens een tegengeluid te laten horen..@ Jeff: Zo is dat, je wil af en toe niet weten hoor, pffff.. Mensen zijn maar raar idd, haha :) Gelukkig zijn wíj slimmer
@ Vedat: Zo is dat, jammer maar helaas.. Ik vind het belangrijk daar tegengeluiden aan te blijven geven als je de mogelijkheid en de kennis hebt.
Annibal () - 10 Oktober '07 - 18:39
Wauw, waanzinnig goed geschreven en vol met dingen die ik nog niet wist. In ‘The Motorcycle Diaries’ is zijn leven nog zo lieflijk! :DMartine - 18 Oktober '07 - 21:46
@ Tiene: Heel erg dan je wel! Haha, weet je, dat de laatste van die twee quotes die ik in dit stuk gepost heb uit dát dagboek afkomstig is? Het is heel raar dat de filmmaker Ché zo heeft geportretteerd, omdat hij er tóen al redelijk bizarre ideeën op nahield. Evengoed vond ik het een prachtige film.. Maar wel als fictief werk
Annibal () - 19 Oktober '07 - 22:57
een zeer goed geschreven stuk maar ik ben benieuwd wat je hiervan vindt, is guevara geen icoon omdat hij zijn ideen bewerkstelligd heeft, en dat er juist veranderingen moeten plaatsvinden om iets in evenwicht te houden?harry - 09 Januari '08 - 15:07
@ Harry: Mijn excuses, ik zie je reaktie nu pas. Ik hoop dat je dit nog eens leest.. Ik denk zeker dat het feit dat Ché tot icoon is verworden te maken heeft met het feit dat hij vocht en stierf voor zijn principes, en er, laten we eerlijk zijn, ook zéker idealen op nahield die velen (en ook míj) aanspreken. Ik kan alleen niet geloven dat hij immer overal in de westerse samenleving wordt afgebeeld als een ware heilige, terwijl hij ook écht wel hele nare dingen op zijn kerfstok heeft. Daarom zou ik het meer terecht vinden als er tassen, t-shirts, portemonnee’s en andere waren met bijvoorbeeld de beeldtenis van Moeder Theresa of Mahatma Ghandi zouden worden verkocht in grote oplages. Het liefst dan nog met opbrengsten voor een goed doel, maar misschien sla ik wat door. Evengoed denk ik wel dat de reden dat dit níet het geval is misschien óók wel wat zegt over de manier waarop men in deze samenleving tegen bepaalde dingen aankijkt: de beeldtenis van Ché straalt meer agressie uit, en ik denk bovendien dat hij als plaatje simpelweg knapper is..Thnx voor je reaktie
Annibal () - 19 Februari '08 - 22:00
